Đó là kết quả tất yếu của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân, phong trào yêu nước Việt Nam; thành quả của sự chuẩn bị công phu, toàn diện về tư tưởng, chính trị và tổ chức của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, cùng sự nỗ lực, hy sinh của các chiến sĩ cách mạng tiền bối vì lợi ích của giai cấp, của Nhân dân và của dân tộc. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam, xác lập vai trò lãnh đạo duy nhất, đúng đắn của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng. Ngay từ những ngày đầu thành lập, Đảng đã khẳng định rõ bản chất cách mạng, khoa học và nhân văn của mình, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy". Thực tiễn cách mạng Việt Nam trong gần một thế kỉ qua đã chứng minh chân lý đó. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn kiên định và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời xuất phát từ thực tiễn cụ thể của đất nước, để đề ra đường lối, chủ trương đúng đắn, phù hợp với quy luật phát triển của lịch sử. Nhờ đó, Đảng đã tập hợp, đoàn kết được mọi giai cấp, tầng lớp nhân dân yêu nước, xây dựng nên lực lượng cách mạng to lớn, rộng khắp, tạo sức mạnh tổng hợp để đấu tranh chống áp bức, bóc lột, giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Chỉ trong 15 năm đầu (1930-1945), vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, với ba cao trào cách mạng lớn (1930-1931, 1936-1939, 1939-1945), Đảng đã từng bước tôi luyện lực lượng, chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết cho khở nghĩa giành chính quyền. Khi thời cơ lịch sử chín muồi, với bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần cách mạng triệt để, Đảng đã kịp thời phát động Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, giành chính quyền trong cả nước. Thắng lợi vĩ đại này đã đập tan ách thống trị hơn 80 năm của thực dân Pháp, đưa dân tộc ta bước vào kỷ nguyên độc lập dân tộc, tự do, tiến lên chủ nghĩa xã hội. Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Tiếp đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn dân tộc ta đã tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ suốt 30 năm chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Với đường lối chiến tranh nhân dân đúng đắn, phát huy cao độ sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cách mạng Việt Nam đã làm nên những chiến công hiển hách, mà đỉnh cao là thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đưa non sông thu về một mối. Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, Đảng tiếp tục thể hiện rõ vai trò lãnh đạo toàn diện, sáng suốt. Đất nước ta đã vượt qua muôn vàn khó khăn của thời kỳ hậu chiến, kiên cường bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền lãnh thổ, an ninh quốc gia, đánh thắng các cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc. Đồng thời, Đảng đã lãnh đạo Nhân dân khắc phục hậu quả chiến tranh, từng bước khôi phục và phát triển kinh tế, ổn định đời sống xã hội. Đặc biệt, với tinh thần "nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật", Đảng đã đề xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới toàn diện đất nước từ năm 1986. Đường lối đổi mới đúng đắn đã tạo ra thành tựu có ý nghĩa lịch sử, đưa đất nước vượt qua khủng hoảng, từng bước phát triển bền vững, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện.
Gần một thế kỉ qua, Đảng ta luôn không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, coi công tác xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp cách mạng. Đảng thường xuyên chăm lo xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", với quyết tâm cao, hành động quyết liệt, đồng bộ, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Trước yêu cầu, nhiệm vụ của kỷ nguyên phát triển mới, nhằm xây dựng nước ta ngày càng văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, Đảng tiếp tục tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Đảng đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, uy tín; tăng cường kiểm soát quyền lực, phát huy dân chủ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong Đảng. Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ôn lại truyền thống vẻ vang, củng cố niềm tin sắt son vào sự lãnh đạo của Đảng, tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự lực, tự cường, khát vọng phát triển đất nước hùng cường. Dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng, dân tộc Việt Nam quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội XIV của Đảng xác định, xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày càng giàu mạnh, văn minh, văn hiến và anh hùng./.